Arrow to expande the menu options Loading

artykuł

Wpływ lockdownu dot. COVID-19 na odsetek przedwczesnych porodów: intrygujące obserwacje, trochę odpowiedzi i jeszcze więcej pytań

18/06/2021

Ludzkość na całym świecie doświadczyła poważnych konsekwencji w wyniku pandemii COVID-19; niektóre są bezpośrednim efektem działania samego wirusa SARS-CoV-2, a inne wynikają z ograniczeń ludzkości w radzeniu sobie ze społecznymi konsekwencjami choroby jako takiej lub środkami łagodzącymi zainicjowanymi przez rządy w celu zwalczania rozprzestrzeniania się wirusa. Pośród tych wszystkich niedogodności i problemów uważny obserwator mógł dostrzec jednak promyki nadziei, które były ubocznym efektem reakcji społecznej na pandemię COVID-19. Jednym z nich jest zmiana wskaźnika wskaźnika przedwczesnych porodów, szczególnie w przypadku dzieci z ekstremalnie niską masą urodzeniową (ELBW, <1000 g) i bardzo niską masą urodzeniową (VLBW, <1500 g) podczas lockdownu w różnych krajach.

Nasz raport z Limerick w Irlandii z początku czerwca 2020 r. był efektem jednych z pierwszych badań na świecie sugerujących taką korelację, a równoległe badanie duńskie przyniosło podobne wyniki.1,2 Podczas gdy badanie irlandzkie wykazało bezprecedensowe (73%) zmniejszenie liczby niemowląt VLBW w pierwszych czterech miesiącach 2020 r. w porównaniu z poprzednimi dwudziestoma latami, duńskie badania wykazały ponad 90% zmniejszenie skrajnie przedwczesnych urodzeń w porównaniu z poprzednimi pięcioma latami.1,2 Dwa niezależne wydruki wstępne, które pojawiły się w literaturze fachowej, z prawie identycznymi wynikami z dwóch europejskich grup badawczych wzbudziły duże zainteresowanie środowiska naukowego, a także mediów. Gazety i nadawcy z całego świata, w tym The New York Times i BBC, donosiły o dość nieoczekiwanych i bezprecedensowych wynikach oraz o potencjalnych korzyściach, gdyby wyniki powtórzyły się również w ramach większych badań w innych lokalizacjach geograficznych. Co jest tak interesującego w tak małej obserwacji epidemiologicznej i dlaczego jest to potencjalnie tak istotne?

Wcześniactwo (dzieci urodzone <37 tygodnia ciąży) dotyczy około 1 na 10 urodzeń i ponad 15 milionów urodzeń rocznie na świecie, przyczyniając się znacząco do zachorowalności i śmiertelności noworodków5. Światowy wskaźnik śmiertelności w ciągu roku wynosi około 1 miliona, z czego ponad 80% przypadków pochodzi z krajów rozwijających się i krajów o ograniczonych zasobach. Śmierć noworodków (w ciągu 28 dni od urodzenia) jest największym pojedynczym czynnikiem przyczyniającym się do śmiertelności poniżej piątego roku życia na świecie i według Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) najważniejszym czynnikiem, którym należy się zająć w celu osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju (SDGs) dla dzieci.7 Pomimo wszystkich postępów w opiece prenatalnej, położniczej i noworodkowej warto zauważyć, że odsetek wcześniaków nie spadł w ciągu ostatnich trzech dekad, a w rzeczywistości wzrósł w wielu częściach świata. 8,9

W tym kontekście przeanalizowaliśmy podsumowany społeczno-środowiskowy wpływ środków łagodzących COVID-19 narzuconych przez rząd irlandzki oraz zmiany zachowań przyjętych przez kobiety w ciąży, które potencjalnie wpłynęły na ich samopoczucie oraz na dobrostan nienarodzonych dzieci w okresie lockdownu.1 W wielu krajach nawet przed lockdownem zalecano praktykowanie dystansu społecznego, ulepszone środki higieny rąk i stosowanie maseczek ochronnych na twarzach. Lockdown sam w sobie był zastosowanym w praktyce wyjątkowym eksperymentem społecznym, kontrolującym wiele kolidujących ze sobą czynników społeczno-środowiskowych, które w przeciwnym razie nie pojawiłyby się we współczesnych społeczeństwach przez wiele dziesięcioleci i nie zostałyby odtworzone nawet poprzez wdrożenie rygorystycznego protokołu badawczego.

niemowlę w inkubatorze

Ze zrozumiałych powodów opieka zdrowotna kobiet w ciąży we współczesnej medycynie koncentruje się przede wszystkim na szpitalnych obserwacjach, monitorowaniu i interweniowaniu w porę. Chociaż jest to niezwykle ważne i musi być kontynuowane, być może jako społeczeństwo powinniśmy położyć odpowiedni nacisk na skoncentrowanych na rodzinie, zakorzenionych kulturowo modyfikowalnych czynnikach społeczno-środowiskowych, które mogą przynieść nieocenione dodatkowe korzyści dla dobrostanu matki i być może wesprzeć rozwój w okresie prenatalnym w kierunku daty rozwiązania zgodnego z wolą natury.

Od czasu pierwszych doniesień o spadku liczby urodzeń wcześniaków i niemowląt z bardzo niską masą urodzeniową podczas lockdownu COVID-19, oddziały położnicze z różnych krajów opublikowały podobne obserwacje .2,3,11 Kilka raportów sugerowało jednak również negatywne skutki, takie jak wzrost wskaźnika urodzeń martwych, wzrost liczby urodzeń przedwczesnych i pogorszenie wskaźników zachorowalności matek12. Jaka może być przyczyna takiego zróżnicowania wyników? Odpowiedź prawdopodobnie kryje się w niuansach tła społeczno-ekonomicznego lub charakterystyce populacji (przed interwencją), wobec której zastosowano środki łagodzące COVID-19 (jakie wsparcie oferowano kobietom w ciąży w okresie lockdownu w celu umożliwienia szybkiego dostępu do krytycznej opieki położniczej i świadczeń okołoporodowych, jakie czynniki społeczno-środowiskowe mogły zostać zmodyfikowane w danym społeczeństwie oraz jakie zmiany zachowań zostały przyjęte przez daną populację w odpowiedzi na narzucone obostrzenia. 1,11)

Niektóre ze znanych i niemodyfikowalnych przyczyn zwiększających częstotliwość występowania wcześniactwa (takich jak historia wcześniejszych przedwczesnych porodów, ciąż mnogich i chorób matek) zostały już poddane licznym badaniom.13 Nawet po wielu latach badań przypadków przedwczesnego pęknięcia błon płodowych (PPROM), zapalenia wewnątrzowodniowego, czynników zakaźnych, markerów immunologicznych i zmian w mikrobiomie pochwy nie jest wciąż jeszcze jasne, co dokładnie wyzwala szereg procesów biologicznych prowadzących do przedwczesnego porodu.14,15,16 Nasze badanie i badania po nich następujące skłaniają nas ku ujęciu bardziej holistycznym, skoncentrowanym na rodzinie i podstawowej opiece oraz ku zakorzenionemu społecznie podejściu do kontrolowania modyfikowalnych czynników ryzyka, które mogą przyczynić się do przedwczesnego porodu.

Na podstawie wcześniej opublikowanych badań podstawowych uznajemy, że modyfikatory te obejmują: lepsze odżywianie się matek, mniej stresu związanego z pracą, mniej dojazdów do pracy i związanego z nimi stresu, mniej obciążającej fizycznie i przedłużającej się poza regulaminowymi godzinami pracy, zmniejszenie narażenia na powszechne czynniki zakaźne, zmniejszenie narażenia na zanieczyszczenie środowiska, optymalny sen i odpowiednie ćwiczenia fizyczne, lepsze wsparcie ze strony partnera, zapobieganie przemocy między partnerami (przemoc w rodzinie), optymalne szczepienia matek, unikanie dymu papierosowego i alkoholu oraz narkotyków.17,18,19,20,21,22 To, który z tych czynników przyczynia się najbardziej do przedwczesnych porodów, nie zostało jeszcze wyjaśnione, jednak podsumowane lub skumulowane skutki wymienionych wyżej czynników społeczno-środowiskowych odegrały potencjalną rolę w naszych obserwacjach dot. redukcji zjawiska wcześniactwa.1,10,11

Te odkrycia rodzą również kilka wyzwań społecznych i konieczność postawienia trudnych pytań:

  • kiedy należy rozpocząć urlop macierzyński, aby uzyskać optymalne korzyści dla niemowlęcia i matki?

  • ile stresu lub wysiłku fizycznego, wielogodzinnej i przedłużającej się poza regulaminowymi godzinami pracy lub dojeżdżania do pracy można wymagać od ciężarnych przy jednoczesnym zapewnieniu optymalnego dobrostanu płodu?

  • czy warto stosować niektóre ze sprawdzonych środków zapobiegania infekcjom w czasie ciąży, nawet po pandemii?

Nasza praca i inne opracowania, które pojawiły się bezpośrednio po niej, nie są wystarczające, aby odpowiedzieć na te pytania: mogą one stanowić wyzwanie dla obowiązujących powszechnie norm społecznych, powinniśmy jednak nadal poszukiwać prawdziwych powodów stojących za zagadką przedwczesnych porodów.1,2,11 Międzynarodowe badania są już w toku, aby w efekcie przynieść nam zrozumienie dotyczące skali sugerowanych możliwości i powodów stojących za obserwowanymi zmianami, a także dostarczyć nam dowody potwierdzające związek przyczynowy.

Konflikty interesów: brak zaraportowanych

Odnośniki
Down arrow
  1. Philip RK, Purtill H, Reidy E, Daly M, Imcha M, McGrath D, O’Connell NH, Dunne CP. Reduction in preterm births during the COVID-19 lockdown in Ireland: a ‘natural experiment’ allowing analysis of data from the prior two decades. medRxiv https://doi:10.1101/2020.06.03.20121442.

  2. Hedermann G, Hedley PL, Beakvad-Hansen M, Hjalgrim H, Rostgaard K, Poorisrisak P, Breindahl M, Melbye M, Hougaard DM, Christansen M, Lausten-Thomsen U. Changes in premature birth rates during the Danish nationwide COVID-19 lockdown: a nationwide register-based prevalence proportion study. medRxiv 2020 https://doi.org/10.1101/2020.05.22.20109793.

  3. Preston E. During coronavirus lockdowns, some doctors wondered: where are the preemies? The New York Times, 2020. Available: https://www.nytimes.com/2020/07/19/health/coronavirus-premature-birth.html (Accessed 8th November 2020)

  4. BBC World News. What’s behind a drop in premature births during a lockdown? Available: https://www.bbc.co.uk/sounds/play/w3cszcc3 (Accessed 23rd July 2020)

  5. Liu L, Oza S, Hogan D, Chu Y, Perin J, Zhu J, et al. Global, regional, and national causes of under-5 mortality in 2000-15: an updated systematic analysis with implications for the Sustainable Development Goals. Lancet. 2016;388(10063):3027-35.

  6. Harrison MS, Goldenberg RL. Global Burden of Prematurity. Semin Fetal Neonatal Med. 2016;21(2):74-9.

  7. Ashorn P, Black RE, Lawn JE, Ashorn U, Klein N, Hofmeyr J, Temmerman M, Askari S. The Lancet Small Vulnerable Newborn Series: science for a healthy start. The Lancet 2020;396:743-745.

  8. Purisch SE, Gyamfi-Bannerman C. Epidemiology of Preterm Birth. Semin Perinatol. 2017;41(7):387-391. doi: 10.1053/j.semperi.2017.07.009.

  9. Goldenberg RL, Culhane JF, Iams JD, Romero R. Epidemiology and Causes of Preterm Birth. Lancet. 2008;371(9606):75-84. doi: 10.1016/S0140-6736(08)60074-4.

  10. Philip RK, Purtill H, Reidy E, Daly M, Imcha M, McGrath D, O’Connell NH, Dunne CP. Unprecedented reduction in births of very low birthweight (VLBW) and extremely low birthweight (ELBW) infants during the COVID-19 lockdown in Ireland: a ‘natural experiment’ allowing analysis of data from the prior two decades. BMJ Global Health. 2020;5:e003075.

  11. Been JV, Ochoa LB, Bertens LCM, Schoenmakers S, Steegers EA, Reiss IK. Impact of COVID-19 mitigation measures on the incidence of preterm birth: a national quasi-experimental study. The Lancet Public Health. 2020. doi. 10.1016/S2468-2667(20)30223-1

  12. Khalil A, von Dadelszen P, Draycott T, Ugwumadu A, O’Brien P, Magee L. Changes in the incidence of preterm delivery during the COVID-19 pandemic. JAMA 2020;324:75-84.

  13. Frey HA, Klebanoff MA. The Epidemiology, Etiology, and Costs of Preterm Birth. Semin Fetal Neonatal Med. 2016;21(2):68-73. doi: 10.1016/j.siny.2015.12.011.

  14. Muñoz-Pérez VM, Oritz MI, Carino-Cortes R, Fernandez-Martinez E, Rocha-Zavaleta L, Bautista-Avila M. Preterm Birth, Inflammation and Infection: new alternative Strategies for Their Prevention. Curr Pharm Biotechnol. 2019;20(5):354-365. doi: 10.2174/1389201020666190408112013.

  15. Govindaswami B, Jagatheesan P, Nudelman M, Narasimhan SR. Prevention of Prematurity: Advances and Opportunities. Clin Perinatol. 2018;45(3): 579-595. doi: 10.1016/j.clp.2018.05.013.

  16. Zeitlin J, Szamotulska K, Drewniak N, Mohangoo AD, Chalmers J, Sakkeus L, Irgens L, Gatt M, Gissler M, Blondel B, Euro-Peristat Preterm Study Group. Preterm Birth Time Trends in Europe: A Study of 19 Countries. BJOG. 2013;120(11):1356-65. doi: 10.1111/1471-0528.12281.

  17. Staneva A, Bogossian F, Pritchard M, Wittkowski A. The effects of maternal depression, anxiety and perceived stress during pregnancy on preterm birth: A systematic review. Women Birth. 201528(30;179-93. doi: 10.1016/j.wombi.2015.02.003.

  18. Hall JS, Ferguson SA, Turner AI, Robertson SJ, Vincent GE, Aisbett B. The effect of Working On-Call on Stress Physiology and Sleep: A Systematic Review. Sleep Med Rev. 2017;33:79-87. doi: 10.1016/j.smrv.2016.06.001.

  19. Bonzini M, Coggon D, Godfrey K, Inskip H, Crozier S, Palmer KT. Occupational Physical Activities, working Hours and Outcome of Pregnancy: Findings From the Southampton Women’s Survey. Occup Environ Med. 2009;66(10):685-90. doi: 10.1136/oem.2008.043935.

  20. Meijer WJ, van Noortwijk AGA, Bruinse HW, Wensing AMJ. Influenza Virus Infection in Pregnancy: A Review. Acta Obstet Gynecol Scand. 2015;94(8):797-819. doi: 10.1111/aogs.12680.

  21. Watson LF, Taft AJ. Intimate Partner Violence and the Association With very Preterm Birth. Birth. 2013;40(1):17-23. doi: 10.1111/birt.12024.

  22. Bergin N, Murtagh J, Philip RK. Maternal Vaccination as an Essential Component of Life-course Immunization and Its Contribution to Preventive Neonatology. Int J Environ Res Public Health. 2018;15(5):847. doi: 10.3390/ijerph15050847.

Formularz rejestracyjny

Podaj swój adres email i bądź z nami w kontakcie. Stawiamy na przejrzystość informacji, zatem otrzymasz od nas tylko najważniejsze powiadomienia.

Potwierdzam, że mam więcej niż 16 lat i zapoznałem/łam się z Regulaminem Portalu oraz Polityką Prywatności.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych przez administratora danych, w tym w celu przesłania mi pocztą materiałów z informacjami o produktach, specjalnych ofertach oraz promocjach. Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu oraz poprawiania swoich danych osobowych w każdej chwili informując nas o tym mailowo na adres [email protected]