Kontakt skóra do skóry z noworodkiem | Porady dotyczące kontaktu skóra do skóry

Zrecenzowane przez Sarah Eustace, pielęgniarkę pediatryczną

Pierwszy kontakt wzrokowy z dzieckiem to moment silnej więzi. Jednak jednym z najważniejszych sposobów nawiązania więzi z noworodkiem jest kontakt skóra do skóry .

Znana również jako opieka kangurza , ta prosta praktyka oferuje szeroką gamę korzyści emocjonalnych i fizycznych zarówno dla dziecka, jak i rodzica.

W tym poradniku znajdziesz wszystkie niezbędne informacje na temat kontaktu skóra do skóry, w tym jego korzyści, sposób działania i czas trwania, zwłaszcza w przypadku wcześniaków.

Czym jest kontakt skóra do skóry?

Kontakt skóra do skóry polega na umieszczeniu dziecka bezpośrednio na nagiej klatce piersiowej, umożliwiając nieprzerwaną bliskość fizyczną. Ta praktyka pielęgnacyjna naśladuje sposób, w jaki młode kangury trzymają się blisko swoich matek, stąd termin „kangurowanie”. ^1.

Kontakt „skóra do skóry” to całkiem naturalny proces, praktykowany od zawsze. Jednak po raz pierwszy sformalizowano go w Bogocie w Kolumbii pod koniec lat 70. XX wieku. Dwóch lekarzy poszukiwało rozwiązania, które pomogłoby wcześniakom, którymi się opiekowali. Wierzono, że metoda kangurza może pomóc dzieciom urodzonym przedwcześnie lub z niską masą urodzeniową. Ich wysiłki zakończyły się sukcesem, co doprowadziło do 70% spadku liczby zgonów wśród wcześniaków w ciągu pierwszego roku życia.

Jednak nie tylko wcześniaki mogą czerpać korzyści z kontaktu skóra do skóry. Badania przeprowadzone w latach 70. XX wieku wykazały również, że pierwsze chwile po porodzie to kluczowy czas budowania więzi dla wszystkich dzieci i rodziców.

Obecnie pracownicy służby zdrowia na całym świecie zalecają, aby natychmiastowy kontakt skóra do skóry po urodzeniu był standardowym elementem opieki nad noworodkiem.

Jakie są korzyści z kontaktu skóra do skóry?

Kontakt „skóra do skóry” zapewnia szereg udowodnionych korzyści zarówno dzieciom urodzonym o czasie, jak i wcześniakom.

1. Wzmacnia więź rodzic-dziecko

Kontakt skóra do skóry stymuluje wydzielanie oksytocyny , często nazywanej „hormonem miłości”. Pomaga to zbudować silną więź emocjonalną między rodzicem a dzieckiem. ^2.

2. Wspiera karmienie piersią

Noworodki położone na piersi rodzica krótko po urodzeniu często instynktownie zbliżają się do piersi, co pomaga w naturalny sposób zainicjować karmienie. Badania pokazują, że niemowlęta, które mają regularny kontakt skóra do skóry, łatwiej chwytają pierś, ssą ją efektywniej i karmią dłużej. Ten wczesny kontakt nie tylko sprzyja udanemu karmieniu piersią, ale także wzmacnia więź między rodzicem a dzieckiem, dostarczając mu niezbędnych składników odżywczych i zapewniając komfort. ^2.

3. Uspokaja i koi

Podczas kontaktu skóra do skóry dziecko słyszy bicie serca i głos rodzica, co pomaga regulować stres i sprzyja poczuciu bezpieczeństwa. Ta fizyczna bliskość często uspokaja i relaksuje zarówno dziecko, jak i rodzica, tworząc sprzyjającą więź. Badania pokazują, że niemowlęta, które regularnie doświadczają kontaktu skóra do skóry, rzadziej płaczą, łatwiej się uspokajają i czują się bezpieczniej, co z kolei może pomóc rodzicom poczuć się spokojniej i pewniej w opiece nad dzieckiem. ^2.

4. Reguluje funkcje życiowe

Kontakt skóra do skóry pomaga ustabilizować tętno i oddech noworodka, wspiera utrzymanie prawidłowej temperatury ciała oraz może wspomagać utrzymanie stabilnego poziomu cukru we krwi. Zapewniając to bliskie, ciepłe i komfortowe środowisko, kontakt skóra do skóry sprzyja ogólnej stabilności fizycznej i stwarza optymalne warunki dla zdrowego wzrostu i rozwoju. ^2.

5. Wspiera zdrowy rozwój

Regularny kontakt skóra do skóry może wspierać lepszy sen, sprzyjać zdrowemu rozwojowi mózgu i sprzyjać stałemu przyrostowi masy ciała u noworodków. Praktyka ta przynosi również korzyści rodzicom, redukując stres, wzmacniając poczucie pewności siebie oraz wspierając głębsze poczucie więzi i dobrego samopoczucia w pierwszych miesiącach opieki nad dzieckiem. ^2.

6. Wspieranie rozwoju mikrobiomu skóry dziecka

Badania pokazują, że kontakt skóra do skóry pomaga utrzymać równowagę w składzie pożytecznych bakterii na skórze noworodka. Ta wczesna ekspozycja na mikroorganizmy odgrywa ważną rolę w ochronie niemowląt przed szkodliwymi zarazkami i wspieraniu prawidłowego rozwoju skóry w tym krytycznym okresie.

Dbanie o mikrobiom skóry w okresie niemowlęcym może również pomóc w zbudowaniu silnej, odpornej bariery skórnej w późniejszym ^życiu3 i wpłynąć na to, w jaki sposób mikrobiom niemowlęcia będzie się rozwijał i stabilizował z biegiem czasu.

Co się dzieje podczas kontaktu skóra do skóry?

Podczas kontaktu skóra do skóry dziecko jest umieszczane bezpośrednio na Twojej nagiej klatce piersiowej, co zapewnia nieprzerwaną bliskość fizyczną. Bezpośrednio po porodzie położna zazwyczaj osuszy dziecko, ułoży je na Twojej klatce piersiowej i przykryje Was oboje ciepłym kocem. Ten nieprzerwany kontakt trwa zazwyczaj co najmniej godzinę lub do momentu pierwszego karmienia. ^4.

Bezpieczne pozycjonowanie:

• Usiądź prosto lub połóż się w pozycji półleżącej
• Trzymaj dziecko w pozycji pionowej, przyciśnięte do klatki piersiowej
• Upewnij się, że ich drogi oddechowe są drożne
• Unikaj zasypiania, trzymając dziecko w ramionach

Kontakt skóra do skóry nie ogranicza się do pierwszej godziny. Można go ćwiczyć zawsze, gdy dziecko potrzebuje pocieszenia.

Co ważne, w wydarzeniu mogą wziąć udział nie tylko matki, ojcowie, partnerzy, dziadkowie i opiekunowie.

Kontakt skóra do skóry dla wcześniaków

Nie wszystkie dzieci mają możliwość bezpośredniego kontaktu skóra do skóry, zwłaszcza jeśli po urodzeniu konieczna jest opieka medyczna.

W takich przypadkach alternatywne metody łączenia mogą obejmować:

• Odciąganie pokarmu z piersi w celu nakarmienia dziecka może pomóc w budowaniu więzi i zapewnieniu mu odpowiedniego odżywienia
• Zapewnienie dziecku szmatki o zapachu rodzica może pomóc mu rozpoznać jego naturalny zapach, zanim będzie można wykonać kontakt skóra do skóry.
• Dzieci mogą trzymać palec rodzica, co może stworzyć poczucie więzi i dotyku
• Zachęcanie partnerów do kontaktu skóra do skóry

Gdy stan dziecka jest stabilny, zaleca się bezpośredni kontakt skóra do skóry, nawet w warunkach opieki neonatologicznej.

Jak długo należy stosować kontakt „skóra do skóry” z wcześniakiem?

Kontakt skóra do skóry jest zalecany wszystkim wcześniakom i niemowlętom z niedowagą. Praktykę tę można wykonywać w placówce opieki zdrowotnej, takiej jak szpital, lub w domu, najlepiej przez około godzinę dziennie. Następnie należy ją kontynuować przez kolejne trzy do sześciu miesięcy.

Zaleca się, aby w miarę możliwości matka zapewniła kontakt skóra do skóry. Jednak z jakiegokolwiek powodu matka nie jest dostępna, ojcowie, partnerzy i inni członkowie rodziny mogą się w to zaangażować.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące kontaktu skóra do skóry

Kiedy należy rozpocząć terapię „skóra do skóry” w przypadku wcześniaka?

Kontakt skóra do skóry powinien rozpocząć się jak najszybciej po urodzeniu , pod warunkiem, że stan zdrowia dziecka jest stabilny. Może on wspierać poziom tlenu, wzrost i ogólny rozwój. ^5.

Co się stanie, jeśli nie wykonasz kontaktu „skóra do skóry”?

Podczas kontaktu skóra do skóry niemowlęta mogą wykorzystać ciepło ciała rodzica, aby utrzymać ciepło. Jeśli kontakt skóra do skóry nie jest praktykowany, noworodki mogą mieć trudności z prawidłową regulacją temperatury ciała. Badania sugerują również, że niemowlęta, które mają częstszy kontakt skóra do skóry, mają bardziej stabilne tętno, oddech, ciśnienie krwi i poziom glukozy.

Choć jest to korzystne, należy pamiętać, że budowanie więzi może odbywać się również na wiele innych sposobów.

Kiedy jest za późno na rozpoczęcie terapii „skóra do skóry”?

Nigdy nie jest za późno , aby rozpocząć kontakt skóra do skóry. Chociaż pierwsza godzina po porodzie jest idealna, można go praktykować w dowolnym momencie pierwszego roku życia dziecka.

Czym jest „złota godzina” kontaktu skóra do skóry?

Pierwsze 60 minut po porodzie często nazywane jest złotą godziną . To kluczowy moment dla budowania więzi, w którym kontakt skóra do skóry może przynieść maksymalne korzyści emocjonalne i fizjologiczne. ^6.

Odniesienia

1. https://www.nhs.uk/best-start-in-life/baby/baby-basics/caring-for-your-baby/skin-to-skin-contact-with-your-newborn/
2. https://www.unicef.org.uk/babyfriendly/baby-friendly-resources/implementing-standards-resources/skin-to-skin-contact/
3. Serghiou, I., Webber, M., Hall, L. (2023). Aktualizacja wiedzy na temat mikrobiomu skóry niemowląt i wyzwań badawczych. Aktualna opinia w mikrobiologii
4. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/12578-kangaroo-care
5. https://www.brighamandwomens.org/pediatrics/nicu/skin-to-skin-care
6. https://www.somersetft.nhs.uk/maternity-new/maternity/labour-and-birth/immediately-after-birth/golden-hour/