advies van een vroedvrouwmoeder: bevalling en het vierde trimester

Op zoek naar meer informatie over het vierde trimester? Vroedvrouw en nieuwe moeder Marie-Louise schetst wat je kunt verwachten na de geboorte en tijdens het vierde trimester.

De periode van 12 weken direct na de geboorte wordt het vierde trimester genoemd. Het vierde trimester is een periode van grote ontwikkeling voor zowel pasgeborenen als ouders, omdat ze zich aanpassen aan hun nieuwe omgeving en routines. Deskundige vroedvrouw en nieuwe moeder Marie-Louise schetst wat u kunt verwachten na de geboorte en tijdens deze eerste 12 weken - inclusief de ondersteuning die u en uw pasgeborene kunnen krijgen van zorgprofessionals in deze tijd.

Wat u direct na de geboorte kunt verwachten

Als er geen complicaties zijn, zal u of uw vroedvrouw direct na de geboorte uw baby direct op u tillen voor huid-op-huidcontact, zo snel mogelijk. Dit is in lijn met de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie om pasgeborenen te troosten en te kalmeren, en hen te helpen zich aan te passen aan het leven buiten de baarmoeder.1

Na huid-op-huidcontact wordt uw pasgeborene onderzocht door een vroedvrouw, gewogen en soms gemeten. Vervolgens worden er enkele observaties bij u gedaan, zoals uw pols en bloeddruk, voordat ze het perineum en de vaginawand controleren. Eventuele scheuren tijdens de bevalling moeten mogelijk worden gehecht met hechtingen, die een paar dagen pijnlijk kunnen aanvoelen, maar uw vroedvrouw of arts zal u het beste advies geven over hoe u uw hechtingen moet verzorgen en pijnstilling als u dat nodig heeft.2

In de geboortekamer kunnen beide ouders huid-op-huid contact hebben met hun baby en kunnen jullie allemaal lekker tegen elkaar aan kruipen, het is zo'n kostbaar moment! Ik zou aanraden om huid-op-huid contact te blijven houden gedurende het vierde trimester, omdat het zo'n fijne manier is voor jullie beiden om een band op te bouwen en pasgeborenen zijn er dol op. Ik zeg vaak tegen nieuwe ouders dat ze zo vroeg en zo vaak mogelijk huid-op-huid contact moeten hebben.

Ontslag uit het ziekenhuis

Na een natuurlijke bevalling kunt u verwachten dat u ongeveer zes uur na de geboorte uit het ziekenhuis wordt ontslagen. Als u thuis bent bevallen, blijft uw vroedvrouw nog even om te controleren of alles goed gaat met u en uw pasgeborene na de geboorte, voordat u met rust wordt gelaten om te genieten van uw eerste dag samen.

Als u een keizersnede of een bevalling met een tang hebt gehad, moet u mogelijk een paar nachten in het ziekenhuis blijven voordat u wordt ontslagen.3 Een team van vroedvrouwen, verpleegkundigen en artsen zorgt ervoor dat u in deze tijd goed wordt verzorgd. Als u vragen of zorgen hebt, vergeet dan niet om met hen te praten. Ze zijn er om u te ondersteunen in uw postnatale reis en geen vraag is te klein of te gek.

Wat u kunt verwachten in uw vierde trimester als u eenmaal thuis bent

Hoe ouders zich voelen als ze weer thuis zijn, kan verschillen. Ik merk vaak dat nieuwe ouders tegelijkertijd opgewonden, emotioneel en kapot kunnen zijn, wat volkomen normaal is. Vergeet niet dat je lichaam en geest net een enorme verandering hebben doorgemaakt en dat je hormonen zich ook nog moeten aanpassen, dus wees niet te streng voor jezelf en zorg ervoor dat je zoveel mogelijk rust neemt om je herstel te bevorderen.

Essentiële producten voor het vierde trimester

Om u voor te bereiden op de eerste paar weken thuis, raad ik u aan om de onderstaande benodigdheden bij de hand te hebben.

• Babykleding – inclusief babyrompertjes, sokken, mutsjes en schoenen
• Genoeg luiers, uw pasgeboren baby zal ze vast en zeker wel gebruiken!
• Een deken
• Muslin doeken
• Babydoekjes met zo min mogelijk ingrediënten, zoals WaterWipes, de puurste babydoekjes ter wereld, die slechts 2 ingrediënten bevatten (99,9% water en een druppel fruitextract).
• Zwangerschapsondergoed en maandverband – u zult last hebben van wat postnatale afscheiding en bloedingen, dus deze zijn essentieel!
• Tepelcrème
• Formule – als u van plan bent om flesvoeding te geven

Postnatale tests en controles in het vierde trimester

Zodra u weer thuis bent, blijft u bezocht worden door uw wijkvroedvrouw en wijkverpleegkundige. Gebruik deze bezoeken als een kans om vragen te stellen en om toegang te krijgen tot fysieke of emotionele ondersteuning die u nodig heeft. Normaal gesproken vinden deze bezoeken van uw vroedvrouw plaats op één dag, drie dagen, vijf dagen en tien-veertien dagen nadat uw baby is geboren. Deze tijden kunnen echter variëren afhankelijk van de huidige situatie en sommige kunnen virtueel plaatsvinden. U kunt er zeker van zijn dat wanneer u een lichamelijk onderzoek nodig heeft, er een zorgprofessional beschikbaar is om dat uit te voeren.

Tijdens deze afspraken zal de vroedvrouw uw fysieke herstel na de geboorte beoordelen en de algemene gezondheid en ontwikkeling van uw baby controleren, inclusief het wegen van uw baby.4 U krijgt ook de 'heal prick test' of 'newborn blood spot screening' aangeboden, zoals het soms wordt genoemd. Dit is een bloedtest voor uw baby om te controleren op 9 zeer zeldzame maar ernstige gezondheidsproblemen.4 Ze zullen ook controleren hoe u emotioneel omgaat met het nieuwe ouderschap. Als u zich tijdens deze eerste paar dagen wat down voelt, schaam u dan niet en voel u niet schuldig. Het is normaal om u tijdens deze tijd overweldigd of huilerig te voelen, en deze emoties zullen meestal afnemen naarmate u zich ontwikkelt tot uw nieuwe routine. Als u of uw partner het gevoel heeft dat u emotioneel of mentaal worstelt, spreek dan met uw vroedvrouw of wijkverpleegkundige of neem contact op met uw huisarts, en zij zullen u hulp en begeleiding bieden. De meeste vrouwen (ongeveer 75%) zullen in de eerste paar weken na de bevalling wat stemmingswisselingen ervaren. Maar voor 12% tot 20% van die vrouwen zullen de symptomen langer aanhouden dan de eerste paar weken van het ouderschap, en neigen naar een perinatale stemmingsstoornis. Vergeet niet dat er zoveel ondersteuning beschikbaar is, neem contact op als je het nodig hebt. Je mentale en emotionele welzijn is net zo belangrijk als je fysieke!

Vierde trimester eerste keren en de ontwikkeling van uw baby

De eerste voeding

De eerste voeding (vooral als je borstvoeding geeft) kan een ontmoedigende ervaring zijn, en als vroedvrouw heb ik veel ouders onnodige druk op zichzelf zien zetten om het perfect te laten verlopen. Vergeet niet dat het een paar weken kan duren voordat jullie beiden de slag te pakken hebben met borstvoeding geven, het is in feite een voortdurend evoluerende reis, dus maak je geen zorgen als het niet meteen goed gaat.

Enkele belangrijke tips die kunnen helpen bij het aanleggen en geven van borstvoeding zijn:

• Breng uw baby altijd naar de borst en laat hem of haar zichzelf aanhappen. Vermijd het naar voren leunen van uw borst richting de mond, omdat dit kan leiden tot slechte aanhechting en rugpijn.5
• Probeer niet de achterkant van het hoofd van uw baby vast te houden tijdens het voeden. Ondersteun in plaats daarvan hun schouders en nek, zodat ze hun hoofd vrij kunnen kantelen en bewegen.5
• Zorg ervoor dat het hoofd en het lichaam van uw baby in een rechte lijn liggen. Als het hoofd of de nek gedraaid is, kan uw baby namelijk moeilijk slikken.5
• Zorg ervoor dat je comfortabel en zo ontspannen mogelijk bent. Gebruik de voedingstijd om bij je baby te zitten, knuffelen en huid-op-huid contact te hebben.
• Zorg ervoor dat de wangetjes van de baby er vol uitzien en niet ingetrokken zijn.
• Houd er rekening mee dat u in het begin last kunt hebben van pijn en ongemak, maar dit zou vanzelf over moeten gaan.

Tijdens het vierde trimester heeft uw baby weinig en vaak voeding nodig. Het is prima om uw baby te voeden wanneer hij/zij honger heeft of wanneer uw borsten vol aanvoelen.6 De hoeveelheid melk die u produceert, zal fluctueren en is afhankelijk van hoe vaak u hem/haar voedt. Over het algemeen geldt: hoe meer vraag, hoe meer aanbod! Maar als vuistregel geldt dat u hem/haar 8-12 keer per dag moet voeden.6

Enkele belangrijke signalen dat uw pasgeborene honger heeft, zijn rusteloosheid, vingers zuigen, het hoofd draaien en de mond openen.5 Probeer uw baby te voeden wanneer u deze signalen ziet, omdat het moeilijk kan zijn voor de baby om aan te happen en te drinken als hij/zij huilt. Als nieuwe moeder weet ik echter dat dit niet altijd mogelijk is, dus maak u geen zorgen als uw baby af en toe huilt om eten. Als u aanhoudende problemen hebt met aanhappen of voeden, vergeet dan niet om met uw vroedvrouw of wijkverpleegkundige te praten en bedenk dat het heel gebruikelijk is om veel vragen te hebben over borstvoeding.

Eerste luierwissel

Ook de eerste keer verschonen van de luier kan voor nieuwe ouders een spannende ervaring zijn, maar net als voeden wordt het al snel een tweede natuur.

Probeer deze 8 tips voor het verschonen van luiers te volgen om er zeker van te zijn dat u de beste positionering en methoden voor het verschonen begrijpt. Wees u ook bewust van wat u op hun tere huid smeert. Vermijd agressieve chemicaliën, alcohol of parfum, omdat deze de huid kunnen irriteren en uitdrogen. Gebruik in plaats daarvan een doekje zoals WaterWipes, omdat deze zijn ontworpen voor de gevoelige huid van baby's. Ze bevatten slechts twee ingrediënten (99,9% water en een druppel fruitextract) en zijn door de Skin Health Alliance gevalideerd als 'zuiverder dan watten en water', dus perfect voor het reinigen van uw pasgeborene.

Huilen

Uw baby zal waarschijnlijk meer huilen tijdens de eerste 12 weken dan op enig ander moment.7 Dit komt omdat het vierde trimester een periode van grote aanpassing voor hen is. In de baarmoeder zijn baby's gewend om continu gevoed te worden, de hele dag gewiegd te worden en te slapen wanneer ze willen. Elke nieuwe ervaring en omgeving die ze buiten de baarmoeder tegenkomen, kan een beetje ontmoedigend voor hen zijn. Hoewel elke baby anders is, zijn er enkele veelvoorkomende redenen voor huilen tijdens het vierde trimester die hieronder worden vermeld:

• Ze hebben honger

  Ouders zijn vaak verrast door hoeveel hun kleintje wil drinken, vooral baby's die borstvoeding krijgen. Dit is niets om je zorgen over te maken en het is volkomen normaal dat je baby regelmatig honger heeft. Sommige baby's houden ervan om te clusteren, waarbij ze met korte tussenpozen drinken, en dit komt vooral 's avonds vaak voor.
  

  Als je flesvoeding geeft, zul je merken dat je pasgeboren baby langere periodes tussen de voedingen kan. Nogmaals, dit is niets om je zorgen over te maken, zorg er gewoon voor dat je ze de juiste hoeveelheid melk geeft, zodat je hun kleine buikjes niet uitrekt.
  

• Hun luier is nat of vuil

  Ouders zijn vaak verbaasd over hoeveel er uit dit kleine mensje kan komen. Dus als je pasgeborene huilt, controleer dan altijd of de luier nat of vies is, zelfs als het nog niet zo lang geleden is dat je hem voor het laatst hebt verschoond.
  

• Ze zijn moe

  Het kan moeilijker zijn dan mensen denken voor pasgeborenen om te slapen, vooral als ze overprikkeld zijn. Ik zou ouders aanraden om de meeste tijd van de eerste twee weken thuis door te brengen met hun baby om ze te helpen wennen aan hun nieuwe omgeving, omdat te veel stimulatie kan leiden tot oververmoeidheid of onrustige menstruaties.
  

• Ze hebben opwinding nodig

  Om uw pasgeboren baby op te winden, houdt u hem of haar vast bij uw schouder, ondersteunt u de billetjes en wrijft u met uw hand in cirkelvormige bewegingen over de rug.

Slapen

Je pasgeborene zal ook veel slapen tijdens de eerste 12 weken. Dit helpt de hersenen van je baby om al die sensorische stimulatie te verwerken als ze wakker zijn.8 Het kan een paar maanden duren voordat je kleintje gewend is aan een regelmatige slaaproutine tijdens het vierde trimester, dus probeer je pasgeborene te laten slapen wanneer hij of zij wil gedurende de dag.

Zorg voor jezelf, zowel mentaal als fysiek, tijdens het vierde trimester

Hoewel het makkelijk is om het vierde trimester te besteden aan je pasgeborene, vergeet niet om ook prioriteit te geven aan je gezondheid en welzijn. Probeer drie gezonde en uitgebalanceerde maaltijden gedurende de dag te eten en blijf gehydrateerd door veel vocht te drinken. Sommige moeders nemen ook graag een postnatale supplement met DHA om het herstel te ondersteunen en de kwaliteit van de melk te verbeteren. Ik zou ook aanraden om de beste tips van huisarts Stephanie Ooi te volgen om voor jezelf te zorgen en 'me'-time te hebben, omdat dit ook belangrijk is voor je fysieke en mentale welzijn.

Vergeet ten slotte niet dat er weliswaar veel advies en informatie beschikbaar is om de eerste paar weken met uw pasgeborene door te komen, maar vergelijk uw ervaring in het vierde trimester niet met die van anderen, vraag om hulp en ondersteuning als u die nodig hebt en vertrouw erop dat u het goed doet. Iedereen in de vroege stadia van de zwangerschap kan ook begeleiding vinden om door het eerste , tweede en derde trimester te komen.

We hopen dat we hiermee wat duidelijkheid hebben verschaft over het vierde trimester. Op de Parenting Hub vindt u meer artikelen zoals deze, waarin we verschillende onderwerpen over pasgeborenen bespreken:

• Tips voor het verschonen van luiers

• Slaaptips voor pasgeboren baby's

Over de auteur

Marie-Louise, de moderne vroedvrouw , is een deskundige vroedvrouw en auteur. Naast haar professionele interesse heeft Marie-Louise persoonlijke ervaring met het doormaken van het vierde trimester en is ze net bevallen van een meisje. Ze documenteert regelmatig haar ervaringen met het ouderschap op haar Instagram .

Over WaterWipes

WaterWipes zijn 's werelds puurste babydoekjes, gemaakt met 99,9% water en een druppel fruitextract. Voor meer informatie over WaterWipes, bezoek de WaterWipes homepage .

Looking for more information on the fourth trimester? Midwife and new mom Marie-Louise outlines what to expect after birth and during the fourth trimester.

The 12-week period directly after birth is called the fourth trimester. The fourth trimester is a time of great development for both newborns and parents as they adjust to their new environments and routines. Expert Midwife and new mom Marie-Louise outlines what to expect after birth and during these first 12 weeks - including the support you and your newborn can receive from healthcare professionals during this time.

What to expect immediately after birth

If there are no complications, immediately after the birth you or your midwife will lift your baby directly onto you for skin-to-skin contact as quickly as possible. This is in line with the World Health Organization Guidelines to comfort and calm newborns, helping them adjust to life outside the womb.1

Following skin-to-skin contact, your newborn will be examined by a midwife, weighed and sometimes measured. They will then do some observations on you, such as your pulse and blood pressure, before checking the perineum and vaginal wall. Any tears during birth may need to be repaired with stitches which can feel sore for a few days, but your midwife or doctor will give you the best advice on how to care for your stitches and pain relief should you need it.2

In the birth room, both parents can enjoy skin-to-skin with their baby and you can all cuddle up together, it’s such a precious time! I would recommend continuing skin-to-skin contact throughout the fourth trimester as it’s such a lovely way for you both to bond and newborns absolutely love it. I often tell new parents to have skin-to-skin as early and as often as possible.

Hospital discharge

Following a natural birth, you can expect to be discharged from hospital around six hours after the birth. If you have given birth at home, your midwife will stay for some time to check everything is okay with you and your newborn post-birth, before leaving you to enjoy your first day together.

If you have had a c-section birth, or an assisted birth with forceps, you may be required to stay in hospital for a few nights before being discharged.3 A team of midwives, nurses and doctors will ensure you are properly looked after during this time, and if you have any questions or concerns, remember to speak to them. They are there to support you in your post-birth journey and no question is too small or silly.

What to expect in your fourth trimester once home

How parents feel once they return home can vary, I often find new parents can be excited, emotional and shattered all at once, which is completely normal. Remember that your body and mind has just gone through a monumental change and your hormones are still adjusting too, so don’t be hard on yourself and make sure you rest as much as possible to aid your recovery.

Fourth trimester product essentials

To help prepare for those first few weeks back home, I would recommend you have the below essentials ready and available.

• Baby wear – including baby onesies, socks, hats and shoes
• Plenty of diapers– your newborn will certainly make their way through them!
• A blanket
• Muslin cloths
• Baby wipes with as few ingredients as possible, such as WaterWipes, the world’s purest baby wipes, which only have 2 ingredients (99.9% water and a drop of fruit extract).
• Maternity underwear and sanitary pads – you will experience some post-birth discharge and bleeding, so these are essential!
• Nipple cream
• Formula – if you’re planning on bottle feeding

Fourth trimester post-natal tests and checks

Once you’re back at home you will continue to be visited by your community midwife and health visitor. Use these visits as an opportunity to ask any questions and to access any physical or emotional support you may need. Typically, these visits from your midwife will occur one day, three days, five days and ten-fourteen days after your baby is born. However, these timings may vary with the current situation and some could take place virtually instead. Rest assured that any time you need a physical check, a healthcare professional will be available to perform that.

During these appointments, the midwife will assess your physical recovery after birth and check your baby’s general health and development including weighing them.4 You will also be offered the ‘heal prick test’ or ‘newborn blood spot screening’ as it is sometimes referred to. This is a blood test for your baby to check for 9 very rare but serious health conditions.4 They will also check how you’re coping emotionally as a new parent. If you are feeling a little low during these first few days don’t feel ashamed or guilty. It is normal to feel overwhelmed or teary during this time, and these emotions will usually settle as you develop into your new routine. If you or your partner feel that you’re struggling emotionally or mentally, please speak to your midwife or health visitor or contact your GP, and they will provide help and guidance. Most women (around 75%) will experience some mood changes in the first couple weeks after having a baby. But for between 12% and 20% of those women, the symptoms will extend beyond the first few weeks of parenthood, edging into a perinatal mood disorder. Please remember there is so much support available, reach out if you need it. Your mental and emotional wellbeing are as important as your physical!

Fourth trimester firsts and your baby’s development

The first feed

The first feed (particularly if you’re breastfeeding) can be a daunting experience, and as a midwife I’ve seen many parents put unnecessary pressure on themselves for it to go perfectly. Remember it can take a few weeks for you both to get the hang of breastfeeding, in fact it is an ever-evolving journey so don’t worry if it doesn’t go right the first time.

Some key tips to help with latching and breastfeeding are:

• Always bring your baby to the breast and let them latch themselves. Avoid leaning your breast forward towards their mouth, as this can lead to poor attachment and back ache for you.5
• Try not to hold the back of your baby's head when feeding. Instead, support their shoulders and neck as this will allow them to tilt and move their head freely.5
• Ensure your baby's head and body is in a straight line as it’s difficult for them to swallow if their head or neck is twisted.5
• Ensure you’re comfortable and as relaxed as possible. Use feeding time to sit down with your baby, have a cuddle and enjoy some skin-to-skin.
• Make sure the babies cheeks look full and not drawn in.
• Remember, you may get pain and discomfort initially, but this should settle.

During the fourth trimester, your baby will need feeding little and often. It’s fine to feed your baby whenever they are hungry or when your breasts feel full.6 The amount of milk you make will fluctuate and is dependent on how often you feed them, generally the more demand, the more supply! But as a rough guide you should feed 8-12 times a day.6

Some key signs that your newborn is hungry include restlessness, sucking fingers, turning their head and opening their mouth.5Try to feed your baby whenever you see these cues, as it can be difficult for the baby to latch and feed once they’re crying. However, as a new mom too I know this is not always possible, so don’t worry if your baby does cry for food occasionally. If you have persistent trouble with latching or feeding, remember to speak to your midwife or health visitor, and remember it’s very common to have lots of questions about breastfeeding.

First diaper change

The first diaper change can also be a daunting experience for new parents, but like feeding, it will soon become a second-nature routine.

Try following these 8 diaper changing tips to ensure you understand the best positioning and methods for changing. Also, be mindful of what you’re putting on their delicate skin. Avoid any harsh chemicals, alcohol or fragrance as these can irritate and dry-out the skin. Instead use a wipe such as WaterWipes, as they are designed for baby’s sensitive skin. They contain only two ingredients (99.9% water and a drop of fruit extract) and have been validated by the Skin Health Alliance as being ‘purer than cotton wool and water’, so are perfect for cleansing your newborn.

Crying

Your baby is likely to cry more during the first 12 weeks than at any other time.7 This is because the fourth trimester is a period of great adjustment for them. In the womb babies are used to being fed continuously, rocked all day and sleeping when they want. Every new experience and environment they encounter outside the womb can be a little daunting for them. Whilst each baby is different, there are some common reasons for crying during the fourth trimester listed below:

• They’re hungry

  Parents are often surprised by how much their little one wants feeding, particularly those babies that are breast fed. This is nothing to worry about and your baby regularly being hungry is completely normal. Some baby’s like to cluster feed to, where they feed with short intervals, and this is particularly common in the evenings.
   

  If you are bottle feeding, you may find you newborn can go for longer periods of time in between feeds. Again, this is nothing to worry about, just make sure you are feeding them the right amount of milk, so you aren’t stretching their little tummies.
   

• Their diaper is wet or dirty

  Parents are often surprised at how much can come out of this tiny person. So, if your newborn is crying, do always check to see if their diaper is wet or dirty, even if it hasn’t been that long since you’ve last changed them.
   

• They’re tired

  It can be more difficult than people think for newborns to sleep, especially if they are over stimulated. I would recommend that parents try and spend the majority of the first two weeks at home with their baby to help them familiarize with their new environment, as too much stimulation can lead to over tiredness or unsettled periods.
   

• They need winding

  To wind your newborn simply hold them by your shoulder, support their bottom, and run your hand on their back in a circular motion.

Sleeping

Your newborn is also going to sleep a lot during the first 12 weeks. This helps your baby’s brain process all that sensory stimulation when they’re awake.8 It may take your little one a few months to adjust to a regular sleep routine during the fourth trimester, so try to let your newborn sleep whenever they like throughout the day.

Looking after yourself mentally and physically during the fourth trimester

Whilst it’s easy to spend the fourth trimester focusing on your newborn, remember to prioritize your health and wellbeing too. Try and eat three healthy and balanced meals throughout the day and stay hydrated by drinking plenty of fluids. Some moms like to take a postnatal supplement too with DHA to support recovery and enhance milk quality. I would also recommend following GP Stephanie Ooi’stop tips for practicing self-care and having ‘me’ time as this is important for your physical and mental wellbeing too.

Finally, remember that whilst there is a lot of advice and information out there for navigating the first few weeks with your newborn, don’t compare your fourth trimester experience to others, ask for help and support if you need it and trust that you’re doing a great job. Anyone in the early stages of pregnancy can find guidance for navigating the first, second and third trimesters too.

We hope we helped clear up a few things about the fourth trimester and you can find more articles like this on the Parenting Hub where we explore various newborn topics:

• Diaper changing tips

• Newborn baby sleep tips

   

About the Author

Marie-Louise, the Modern Midwife, is an expert Midwife and author. Alongside her professional interest, Marie-Louise has personal experience of going through the fourth trimester and has just given birth to a little girl. She has been regularly documenting her experiences of parenthood on her Instagram.

About WaterWipes

WaterWipes are the world’s purest baby wipes, made with 99.9% water and a drop of fruit extract. For more information on WaterWipes, please visit the WaterWipes homepage.

Referenties

1. WHO-aanbeveling over huid-op-huidcontact tijdens het eerste uur na de geboorte. Beschikbaar op https://extranet.who.int/rhl/topics/newborn-health/care-newborn-infant/who-recommendation-skin-skin-contact-during-first-hour-after-birth
2. NHS - Wat gebeurt er direct na de geboorte? Beschikbaar op https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/what-happens-straight-after-the-birth/
3. NHS - Keizersnede. Beschikbaar op https://www.nhs.uk/conditions/caesarean-section/
4. NHS – Diensten en ondersteuning voor ouders. Beschikbaar op https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/services-support-for-parents
5. NHS – Borstvoedingspositie. Beschikbaar op https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/breastfeeding-positioning-attachment/
6. NHS - Borstvoeding eerste dagen. Beschikbaar op https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/breastfeeding-first-days/
7. NHS - Een huilende baby kalmeren. Beschikbaar op https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/soothing-crying-baby/
8. NHS – Help uw baby slapen. Beschikbaar op https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/getting-baby-to-sleep/

References

1. WHO recommendation on skin-to-skin contact during the first hour after birth. Available at https://extranet.who.int/rhl/topics/newborn-health/care-newborn-infant/who-recommendation-skin-skin-contact-during-first-hour-after-birth
2. NHS - What happens straight after birth? Available at https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/what-happens-straight-after-the-birth/
3. NHS - Caesarean section. Available at https://www.nhs.uk/conditions/caesarean-section/
4. NHS – Services and support for parents. Available at https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/services-support-for-parents
5. NHS – Breastfeeding positioning. Available at https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/breastfeeding-positioning-attachment/
6. NHS - Breastfeeding first days. Available at https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/breastfeeding-first-days/
7. NHS -Soothing a crying baby. Available at https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/soothing-crying-baby/
8. NHS – Helping your baby to sleep. Available at https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/getting-baby-to-sleep/